Dick Akkerhuis Fotografie

Basiskennis Digitale Fotografie

Sluitertijd

Als je wilt leren om je camera ook handmatig in te kunnen stellen, wordt het mogelijk de kwaliteit van je foto’s te verbeteren. Het is echter niet van belang of je camera groot of klein, goedkoop of duur is. Met sluitertijd, diafragma en ISO kun je o.a. de hoeveelheid licht regelen, om een goed belichte foto te krijgen.

Handmatig in te stellen camera’s hebben als mogelijkheid:

  • diafragma voorkeuze
  • sluitertijd voorkeuze
  • diafragma en sluitertijd beiden handmatig instellen
  • instellen iso-waarden

Sluitertijd

Met de sluiter die in de camera zit, kun je de hoeveelheid licht regelen, waardoor je een juist belichte foto krijgt. In de video van een oude mechanische sluiter krijg je een idee van de snelheid waarmee een sluiter open en dicht kan gaan. Sluitertijden ook wel belichtingstijden, worden uitgedrukt in seconden.

De sluitertijdenreeks verloopt van: 1/2, 1/4, 1/8, 1/15, 1/30, 1/60, 1/125, 1/250, 1/500, 1/1000, 1/2000, 1/4000, 1/8000 enzovoort.
Zo is elke volgende stap in deze reeks steeds de helft van de voorgaande sluitertijd en wordt één stop genoemd.
Als je twee stappen naar links of naar rechts in sluitertijdenreeks gaat, dan noem je dat twee stops. Twee stops naar rechts in de sluitertijdenreeks wordt dan 1/4 van de tijd, twee stops naar links in deze reeks wordt een 4 x zo lange sluitertijd.

Lange sluitertijden zijn niet geschikt om uit de hand te fotograferen. Het lukt niet om een camera zo'n lange tijd stil te houden om scherpe foto's te krijgen. Bij lange belichtingstijden gebruik je een statief om de camera niet te laten bewegen.

Wat is de juiste sluitertijd?

Het kiezen van de gewenste sluitertijd hangt af van verschillende factoren. Een gebouw kun je fotograferen met een lange sluitertijd, zolang er maar niets beweegt in het onderwerp en de camera op statief staat. Dan resulteert dat in een scherpe foto. Als het te fotograferen onderwerp zich verplaatst of beweegt, is het noodzakelijk zo'n snelle sluitertijd te kiezen om een scherpe foto te krijgen door de beweging te bevriezen.

snelle sluitertijd - beweging bevriezen
snelle sluitertijd - beweging bevriezen

Als een objectief of camera is uitgerust met beeldstabilisatie, dan kun met je langere sluitertijden uit de hand fotograferen. Beeldstabilisatie wordt uitgedrukt in stops. Is de beelstabilisatie voor een objectief 2 stops, dan kun je met een 100 mm objectief i.p.v. met een 1/100 seconde met 1/25 seconde uit de hand fotograferen.
Om nog uit de hand te kunnen fotograferen zonder beeldstabilisatie kun je volgende formule gebruiken.

  • Formule voor minimale sluitertijd

    • 1/(f * cropfactor) = sluitertijd
    • f = het brandpunt van het objectief in millimeters
  • Voorbeeld: Fullframe camera (cropfactor = 1) met 50 mm objectief

    • 1/(f * cropfactor) = sluitertijd
    • 1/(50 * 1) = 1/50 seconde
  • Voorbeeld: spiegelreflex camera met een cropfactor van 1,5 en een 24 mm objectief

    • 1/(f * cropfactor) = sluitertijd
    • 1/(24 * 1,5) = 1/36 seconde, in de praktijk wordt dat 1/40 seconde
  • Voorbeeld: een compact camera met een cropfactor van 2,7 en objectief van 8,8 mm

    • 1/(f * cropfactor) = sluitertijd
    • 1/(8,8 * 2,7) = 1/24 seconde, in de praktijk wordt dat 1/25 seconde

Bewegingsonscherpte door lange sluitertijd

Als je er een artistieke reden voor hebt, kun je een (snel) bewegend onderwerp ook met een langzame sluitertijd fotograferen; bewegingsonscherpte is dan het resultaat.

beweginsonscherpte
beweginsonscherpte


naar top pagina