Dick Akkerhuis Fotografie

Basiskennis Digitale Fotografie

Scherptediepte

Scherptediepte in je foto

Scherptediepte is het gebied in je foto dat scherp wordt weergegeven.

Aantrekkelijke foto's zijn scherp waar het scherp moet zijn en bewust onscherp waar dat nodig is. Is een foto van voor tot achter helemaal scherp, dan kan een foto rommelig overkomen. Iemand die zo'n foto bekijkt, zal moeite hebben om te weten wat de fotograaf bedoeld heeft. De scherptediepte kun je zelf bepalen. Factoren die invloed hebben op de scherptediepte zijn het diafragma, het objectief en de ingestelde afstand tot onderwerp.

scherptediepte in je foto
scherptediepte in je foto

Wanneer je scherpstelt op een onderwerp noemen we het onderwerp het focuspunt. De afstand van de camera tot het onderwerp is de instelsafstand ook wel voorwerpsafstand. Het gebied voor het onderwerp bedraagt ongeveer 1/3 van de totale scherptediepte en het gebied na het focuspunt is ongeveer 2/3 van de totale scherptediepte.

defenities-scherptediepte
Bovenaanzicht scherptediepte

Begrippen die in onderstaand voorbeeld worden gebruikt

  • Instelafstand is de afstand tussen de camera en de rode lijn. Hierop is scherpgesteld, bijvoorbeeld op de ogen van een fotomodel
  • Afstand dichtbij is de bruine lijn
  • Afstand ver weg is de groene lijn
  • Scherptediepte is de afstand tussen de bruine- en de groene lijn

Voorbeeld 1: Uitgangspunt is een fullframe camera met een 50mm objectief, een diafragma F8 en een instelafstand van 5 meter

  • Afstand dichtbij = 3,38 meter
  • Afstand ver weg = 9,50 meter
  • Scherptediepte = 6,13 meter

Voorbeeld 2: Als voorbeeld 1; het diafragma wordt gewijzigd naar F2.8

  • Afstand dichtbij = 4,28 meter
  • Afstand ver weg = 5,99 meter
  • Scherptediepte = 1,71 meter

Een grotere diafragmaopening resulteert in een kleinere scherptediepte.

Voorbeeld 3: Als voorbeeld 1; instelafstand wordt verkleind naar 2 meter

  • Afstand dichtbij = 1,68 meter
  • Afstand ver weg = 2,40 meter
  • Scherptediepte = 0,77 meter

Een kleinere instelafstand geeft een kleinere scherptediepte.

Voorbeeld 4: Als voorbeeld 1; het 50mm objectief wordt vervangen door een 90mm portretlens

  • Afstand dichtbij = 3,70 meter
  • Afstand ver weg = 4,30 meter
  • Scherptediepte = 0,65 meter

Een langer brandpunt heeft minder scherptediepte.

Voorbeeld 5: Als voorbeeld 4; het fotomodel staat 20 cm voor een muur

Met de scherptediepte van 0,65 meter wordt het model helemaal scherp weergegeven. Niet alleen het model, maar ook de muur is scherp. Als je het model los wilt laten komen van de achtergrond, plaats je het model 2 meter voor de muur. Op deze manier vestig je de aandacht op het model en niet op de muur. Met een scherptediepte van 0,65 meter is het model scherp en de muur onscherp.

In de foto hieronder kun je goed zien dat bij een langer brandpunt de scherptediepte steeds kleiner wordt. Bij iedere foto is er scherpgesteld op de LED lamp. De opnames zijn gemaakt met een 70-200mm zoom objectief met diafragma F8. De instelafstand bij alle opnames is gelijk: foto links 70mm, foto midden 135mm en foto rechts 200mm.

scherptediepte-70-135-200-objectief-voorwerpsafstand-gelijk
Zie de verschillen in scherptediepte tussen de 70mm, 135mm en de 200mm met dezelfde instelafstand.

Vuistregels scherptediepte

  • Een grote diafragmaopening resulteert in een kleine scherptediepte.
  • Een kleine diafragmaopening resulteert in een grote scherptediepte.
  • Een kleine instelafstand geeft weinig scherptediepte.
  • Een grote instelafstand geeft veel scherptediepte.
  • Een objectief met een lang brandpunt heeft weinig scherptediepte.
  • Een objectief met een kort brandpunt heeft veel scherptediepte.
  • De sensorgrootte van een camera heeft invloed op de scherptediepte. Een compact- heeft meer scherptediepte dan een fullframe camera.

Het is mogelijk om de scherptediepte te berekenen met de scherptediepte calculator op deze site.


naar top pagina