Dick Akkerhuis Fotografie

Basiskennis Digitale Fotografie

ISO

ISO waarde staat voor de lichtgevoeligheid van de beeldsensor.

In principe probeer je de ISO-waarde zo laag mogelijk te houden. Het verhogen van de ISO heeft invloed op de beeldkwaliteit van de foto. Hoe hoger de ISO des te meer "ruis" er verschijnt in de foto.

ISO snelheid instellen
ISO snelheid instellen

De ISO-waarde

In het analoge tijdperk gebruikte je een filmrolletje met een lichtgevoeligheid van 21DIN/100ASA voor mooi weer met veel licht. Bij minder goede lichtomstandigheden gebruikte je een 27DIN/400ASA, om binnenshuis zonder flits te kunnen fotograferen.
Digitale camera's hebben geen filmrolletje, maar een lichtgevoelige sensor. Deze is instelbaar in verschillende ISO-waarden, waardoor je met veel- of weinig licht kunt fotograferen. De begrippen ASA en DIN gebruiken we niet meer. Nu gebruiken we het woord ISO.
In dit voorbeeld lopen de ISO-waarden van laag naar hoog: 100 - 200 - 400 - 800 - 1600 - 3200 - 6400 - 12800 - 25600 - 51200 enzovoort. Bij de ISO-reeks wordt elke stap naar rechts of links 1 stop genoemd, net zo als bij de diafragma- en sluitertijdenreeks. Een stap naar rechts is 1 stop winst, dus 2 x zo lichtgevoelig en 1 stap naar links is een halvering van de lichtgevoeligheid.

De juiste ISO snelheid instellen

Een lage ISO-waarde van 100 wil zeggen, dat de sensor minder gevoelig is voor licht dan een instelling van 800 ISO. Met een lage ISO 100 heb je voldoende mogelijkheden om bij mooi weer met veel licht te fotograferen door snelle sluitertijden te gebruiken gecombineerd met een klein diafragma. Bij weinig licht kun je de ISO-waarde verhogen, waardoor je de sluitertijd en diafragma niet hoeft te wijzigen.

Drie manieren om in ruimtes met weinig licht te fotograferen met een FF camera en een 50mm objectief

  • Als je de camera op statief bevestigt kun je een langere sluitertijd dan 1/50 sec. kiezen. Met diafragma F8 krijg je de gewenste scherptediepte. De ISO-instelling blijft op ISO 100 staan.
  • Als je geen statief gebruikt en je wilt bewegingsonscherpte voorkomen, gebruik je minimaal een sluitertijd van 1/50 seconde. Door een grotere diaframaopening te kiezen laat het objectief meer licht door. In plaats van diafragma F8 gebruik je diafragma F1.4 voor 5 stops meer licht. Diafragma F1.4 heeft minder scherptediepte dan F8. De ISO-waarde blijft op 100 staan.
  • Als je met een sluitertijd van 1/50 seconde en F8 wilt fotograferen, moet je de ISO-waarde verhogen van ISO 100 naar ISO 3200. Dat geeft 5 stops meer licht, waardoor er toch voldoende scherptediepte is zonder bewegingsonscherpte.

ISO-waarden en beeldkwaliteit

In principe probeer je de ISO-waarde zo laag mogelijk te houden. Het verhogen van de ISO heeft invloed op de beeldkwaliteit van de foto. Hoe hoger de ISO des te meer "ruis" er verschijnt in de foto.
De zogenaamde "ruis" is het best te zien in de donkere delen, de schaduwpartijen van de foto. Iedere camera is verschillend. Sommige camera's produceren al een storende ruis bij ISO 400, terwijl andere camera's nog een prima beeld opleveren bij ISO 6400. Door te experimeren met verschillende ISO-waarden kun je te weten komen welke ISO instellingen voor jouw camera het beste zijn. Niet alleen een hoge ISO instelling kan ruis veroorzaken. Ruis kan ook ontstaan door sensorgrootte, onderbelichting of in de nabewerking van de foto.

ISO 100 - ISO 3200 - ISO 25600
ISO 100 - ISO 3200 - ISO 25600


naar top pagina